Κύμα ανατιμήσεων στην αγορά και φόβοι για το Πάσχα-Τι λένε στον FLASH Χριστοδουλίδης, Χατζηθεοδοσίου

Η νέα κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή  πυροδοτεί ένα ντόμινο οικονομικών επιπτώσεων που αρχίζει ήδη να γίνεται αισθητό στις αγορές. Οι διεθνείς τιμές ενέργειας κινούνται ανοδικά, τα μεταφορικά κόστη αυξάνονται και οι επιχειρήσεις προειδοποιούν για νέο κύμα ανατιμήσεων σε βασικά αγαθά.

Αν και οι αγορές έχουν συνηθίσει σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης, οι τελευταίες εξελίξεις προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία. Ο λόγος είναι απλός: η Μέση Ανατολή αποτελεί κρίσιμο κόμβο για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας και τις θαλάσσιες μεταφορές.

Η άνοιξη «φρενάρει» τις αυξήσεις

Συγκρατημένες αναμένεται να παραμείνουν οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος  το επόμενο διάστημα, σύμφωνα με τον ενεργειακό επιθεωρητή Μιχάλη Χριστοδουλίδη, ο οποίος αποδίδει τη σχετική σταθερότητα κυρίως στη χαμηλότερη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας που χαρακτηρίζει την ανοιξιάτικη περίοδο.

Όπως επισημαίνει, μιλώντας στον FLASH,  η άνοιξη αποτελεί παραδοσιακά μια μεταβατική εποχή με μειωμένη κατανάλωση ρεύματος, καθώς περιορίζεται η χρήση θέρμανσης, ενώ δεν έχουν ακόμη αυξηθεί οι ανάγκες για ψύξη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι τιμές να διατηρούνται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα.

Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο στη συγκράτηση των τιμών παίζει και η σημαντική συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Η αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ συμβάλλει στη συγκράτηση της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία επηρεάζεται άμεσα από την πορεία των τιμών του φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με τον κ. Χριστοδουλίδη, τα μέχρι τώρα δεδομένα δείχνουν ότι οι τιμές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν σταθερές στις αρχές του μήνα. «Τις πρώτες εννέα ημέρες του Μαρτίου οι τιμές είναι συγκρατημένες και δεν φαίνεται να υπάρχει κάποια αισθητή αλλαγή στο άμεσο διάστημα», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Ωστόσο, ο ενεργειακός επιθεωρητής τονίζει ότι η εικόνα για τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες, κυρίως από τις εξελίξεις στη διεθνή ενεργειακή αγορά.

Όπως αναφέρει, για τον Απρίλιο είναι ακόμη νωρίς για ασφαλείς εκτιμήσεις, καθώς η διαμόρφωση των τιμών θα εξαρτηθεί από την πορεία των καυσίμων και τη γενικότερη εξέλιξη της ενεργειακής ζήτησης.

Πιέσεις στην ενέργεια και στις μεταφορές

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη αντιδράσει στις εξελίξεις, καθώς οι επενδυτές φοβούνται διαταραχές στην προσφορά. Η πορεία του Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, οι πιέσεις στα προϊόντα διύλισης – κυρίως στο πετρέλαιο κίνησης – αλλά και οι πιθανές διαταραχές στις παγκόσμιες ροές πετρελαίου διαμορφώνουν ένα νέο σκηνικό για τις τιμές στην αντλία.

Παράγοντες της αγοράς καυσίμων εκτιμούν ότι μέχρι το τέλος της εβδομάδας η τιμή της απλής αμόλυβδης Βενζίνης ενδέχεται να κινηθεί πάνω από τα 1,90 ευρώ το λίτρο, ενώ ακόμη πιο έντονες πιέσεις φαίνεται να δέχεται το πετρέλαιο κίνησης, το οποίο παρουσιάζει μεγαλύτερη ευαισθησία στις ανατιμήσεις.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας και καυσίμων, εξετάζοντας το ενδεχόμενο παρεμβάσεων στην αγορά σε περίπτωση που η ανοδική τάση συνεχιστεί το επόμενο διάστημα.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων του Υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης πανελλαδικά διαμορφώνεται σήμερα στα 1,832 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης βρίσκεται στα 1,772 ευρώ το λίτρο. Παράλληλα, το πετρέλαιο θέρμανσης καταγράφεται στα 1,366 ευρώ το λίτρο.

Οι τιμές αυτές εμφανίζονται ήδη αισθητά αυξημένες σε σχέση με τις αρχές του έτους, με τις ενδείξεις της αγοράς να δείχνουν ότι η ανοδική πορεία ενδέχεται να συνεχιστεί και τις επόμενες ημέρες, επηρεάζοντας και το Πάσχα.

Παράλληλα, το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών καταγράφει άνοδο, καθώς πολλές ναυτιλιακές εταιρείες επανεξετάζουν τις διαδρομές τους για λόγους ασφαλείας. Οι καθυστερήσεις στις μεταφορές και τα αυξημένα ασφάλιστρα φορτίων μεταφράζονται άμεσα σε υψηλότερο κόστος για τις επιχειρήσεις.

Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν μαθηματικά βέβαιο: όταν ανεβαίνει το κόστος ενέργειας και μεταφοράς, η πίεση μετακυλίεται τελικά στον καταναλωτή και μάλιστα λίγο πριν από το Πάσχα.  Όπως σημειώνει στον FLASH ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών Γιάννης Χατζηθεοδοσίου , «μετά από τρία χρόνια συνεχών πιέσεων – πανδημία, πληθωρισμός, υψηλό κόστος πρώτων υλών και ενέργειας – πολλές επιχειρήσεις λειτουργούν πλέον με ελάχιστα περιθώρια κέρδους. Μια νέα άνοδος στις τιμές του ρεύματος ή των καυσίμων απειλεί να διαταράξει ακόμη περισσότερο την εύθραυστη ισορροπία». 

Φόβοι για νέο κύκλο ακρίβειας

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν η ένταση παραταθεί, η οικονομία μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα ακρίβειας. Τρόφιμα, καύσιμα και βιομηχανικά προϊόντα είναι οι πρώτοι τομείς που επηρεάζονται, με τις εκτιμήσεις να τοποθετούν το πρώτο κύμα ανατιμήσεων στις αρχές Απριλίου και λίγο πριν την Μ. Εβδομάδα.

Ήδη, αρκετές επιχειρήσεις κάνουν λόγο για αυξημένα κόστη πρώτων υλών και ενέργειας, ενώ δεν αποκλείουν νέες ανατιμήσεις τους επόμενους μήνες. Οι καταναλωτές, που μόλις άρχισαν να βλέπουν σημάδια αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, φοβούνται ότι το «ράλι» τιμών μπορεί να επιστρέψει.

Στην Ελλάδα, όπου το διαθέσιμο εισόδημα παραμένει πιεσμένο, μια νέα περίοδος αυξήσεων θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τα νοικοκυριά.

Στάση αναμονής στις αγορές

Παρά την ανησυχία, οι αγορές τηρούν προς το παρόν στάση αναμονής. Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις γεωπολιτικές εξελίξεις και προσπαθούν να εκτιμήσουν αν η κρίση θα περιοριστεί ή θα λάβει ευρύτερες διαστάσεις.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η αβεβαιότητα επιστρέφει δυναμικά στο οικονομικό σκηνικό. Και όταν η αβεβαιότητα κυριαρχεί, οι αγορές αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο: νευρικότητα, αυξήσεις τιμών και ένα νέο κύμα πίεσης στην πραγματική οικονομία.